Wielkość czcionki

Current Size: 100%

Styl wyświetlania

Barszcz Sosnowskiego w Powiecie Gdańskim

Charakterystyka rośliny:

Niebezpieczny barszcz Sosnowskiego i odmiana pokrewna barszcz Mantegazziego – to monokarpiczne (zakwitające raz w cyklu rozwojowym i zamierające po wydaniu nasion) rośliny dwuletnie lub byliny. Uznawane są za jedne z największych roślin zielnych na świecie. Właśnie rozmiar jest ich najbardziej charakterystyczną cechą: wysokość (2-5 m), masywność liści, łodyg i kwiatostanów.
Osobniki juwenilne (młode) wykształcają tylko rozety liściowe. Pęd kwiatowy – łodyga wykształca się po 2-3 latach i wtedy rośliny kwitną i owocują – na ogół latem (czerwiec – sierpień). Jeden osobnik jest w stanie wydać kilkadziesiąt tysięcy nasion, które w krótkim czasie dojrzewają i ok. 90% z nich osiąga zdolność do kiełkowania wiosną. Większość spada w pobliżu rośliny macierzystej, co skutkuje powstaniem zwartych połaci rozet liściowych.
Zacienienie stanowi silny mechanizm eliminujący siewki innych gatunków. Sprzyja temu również wczesne kiełkowanie młodych barszczy przed rozpoczęciem wegetacji przez lokalnie występujące rośliny. Nasiona mają ponadto zdolność do rozprzestrzeniania się z wiatrem, wodą, zwierzętami oraz dzięki działalności człowieka.
Na przetrwanie barszczu ma jeszcze wpływ umiejętność opóźnienia kwitnienia w warunkach niekorzystnych – do momentu zmagazynowania wystarczających zasobów do owocowania oraz, w skrajnych przypadkach, możliwość samozapylenia.
Wszystko to, jak również wysoka płodność i duże zagęszczenie nasion w glebie (zdolnych do przeżycia przez dwa lata), bardzo duży procent kiełkowania oraz sam rozmiar, powodują stałe rozprzestrzenianie się barszczu.

Negatywny wpływ Barszczu na człowieka i środowisko

Wpływ barszczy na zdrowie ludzi – w całej roślinie znajduje się sok zawierający związki furokumarynowe, które:
* uwrażliwiają organizm na wpływ promieni słonecznych powodując bolesne pęcherze, zaczerwienienia, ciemne plamy, blizny (utrzymujące się czasem latami), w skrajnych przypadkach martwicę skóry – reakcja zachodzi w czasie 15 min. – 48 godz. od ekspozycji skóry, która miała kontakt z sokiem, na działanie promieni słonecznych
* mogą wywoływać efekty ogólnoustrojowe: nudności, wymioty, bóle głowy, gorączka, urazy oczu

* mogą przyczyniać się do powstawania efektów mutagennych i kancerogennych – czyli nowotworów skóry

* mogą powodować dolegliwości oddechowe – obrzęki krtani wymagające hospitalizacji
W upalne dni soki barszczy mogą wyparowywać z powierzchni roślin i unosić się w powietrzu, więc zachodzi ryzyko urazów nawet bez bezpośredniego z nimi kontaktu.

Wpływ barszczu na środowisko przyrodnicze:
*tworzenie gęstych płatów i zacienianie innych gatunków przez rozłożyste i płaskie liście
* zmiana właściwości fizycznych, chemicznych i biologicznych gleby
* skłonność do tworzenia płatów monogatunkowych, dzięki podwyższonej reprodukcji – eliminacja innych roślin
* chemiczne oddziaływanie, które hamuje wzrost innych roślin – tzw. allelopatia (w mniejszym stopniu)
* toksyczność furokumaryn zniechęca zwierzęta kręgowe i część bezkręgowców (poza częścią owadów) do bytowania w płatach – zubożenie biocenozy
* poparzenia zwierząt, w tym hodowlanych (zwłaszcza o jasnym umaszczeniu; trudne w leczeniu)
Pośrednie szkody powodowane przez barszcze:
* zakłócenie równowagi ekologicznej terenów chronionych i cennych przyrodniczo
* zmniejszenia atrakcyjności turystycznej
* zmniejszenia atrakcyjności inwestycyjnej
* zmniejszenia areału łąk i pastwisk
* utrudnianie zabiegów agrotechnicznych
* utrudnianie pielęgnacji terenów zielonych i użytków leśnych
* negatywny wpływ na estetykę krajobrazu
* ograniczenie widoczności przy drogach i inne
Na ryzyko doznania obrażeń powodowanych przez te rośliny narażeni są w szczególności: rolnicy, pracownicy pielęgnujący zieleń publiczną oraz dzieci!
W przypadku odczuwania jakichkolwiek dolegliwości na skutek bezpośredniego lub pośredniego kontaktu z kaukaskimi barszczami (w efekcie przebywania w ich pobliżu), należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza!

Źródło: Wytyczne dotyczące zwalczania barszczu Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi) i barszczu Mantegazziego (Heracleum mantegazzianum) na terenie Polski

Występowanie barszczu w powiecie:

1) Miasto Pruszcz Gd.:

 - tereny za Bricomarche Pruszcz Gdański (ul. Garncarska 1) w stronę ul. Przy Torze i torów kolejowych (w pobliżu Strugi Gęś);

- tereny na południe od zbiorników retencyjnych na cieku Rotmanka oraz przy ul. Dobrowolskiego;

- tereny w sąsiedztwie ul. Kupieckiej - w okolicach sortowni Poczty Polskiej;

- teren ograniczony Strugą Gęś i Aleją Kazimierza Jagiellończyka (droga dojazdowa do obwodnicy trójmiasta).

- otoczenie "Faktorii".

2) Gmina Pruszcz Gd.:

- Będzieszyn - 3 lokalizacje (bardzo duże skupisko - pomiędzy Będzieszynem a Wojanowem, duże - w sąsiedztwie dawnego "gratowiska", małe),

- Wojanowo - 2-3 małe skupiska w sąsiedztwie Strugi Gęś,

- Świńcz - 2 średnie skupiska (na tyłach zabudowań - w stronę Jagatowa, w obrębie zabudowań dawnego PGR),

- Rekcin - 1 duże skupisko po prawej stronie drogi jadąc od Będzieszyna,

- Rusocin - 2 duże skupiska (w sąsiedztwie ruin budynków gospodarczych i parku pałacu oraz przy lewej stronie drogi na Wojanowo),

-  Juszkowo - duże skupisko przy granicy z miastem Pruszcz Gd. - przy kanale Raduni, małe wzdłuż małego cieku uchodzącego do kanału, 3 skupiska wzdłuż Raduni w obrębie zadrzewień aż po obwodnicę(średnie, małe i duże), małe skupisko na skarpie przy zbiorniku zaporowym na Raduni (ul. Sportowa), duże skupisko pomiędzy Radunią a ul. Nadrzeczną,

- Rotmanka - małe skupisko pomiędzy ul. Kasztanową a obwodnicą,

- Łęgowo - pojedyncze rośliny wzdłuż Kłodawki od torów kolejowych po ul. szkolną,

- Żukczyn - średnie skupisko przy ul. Lipowej - za ostatnią posesją po prawej stronie.

- Pozostałe lokalizacje nierozpoznane, choć ww. na pewno nie są jedynymi.

- Jagatowo - pojedyncze rośliny w pasie drogowym, okolice Strugi Gęś.

3) Gmina Trąbki Wielkie:

- Trąbki Wielkie (na pewno 1 średnia lokalizacja po lewej stronie przy wyjeździe na Starogard Gd.

- Warcz,

- Mierzeszyn.

4) Gmina Kolbudy:

- Kolbudy,

- Bielkowo.

5) Gmina Pszczółki:

- Pszczółki,

- Ostrowite.

6) Gmina Cedry Wielkie.

Zwalczanie barszczu sosnowskiego:

- Przeszkodą na drodze zwalczania barszczu jest różna forma własności gruntów (prywatne, instytucje). Dotychczasowa działalność dotyczy tylko gruntów publicznych.

- Prowadząc planową i przemyślaną akcję zwalczania barszczu Sosnowskiego można stopniowo osiągnąć dobre rezultaty: eliminacja rozsiewających nasiona roślin dwuletnich ("dorosłych"), ograniczenie liczebności i zasięgu stanowisk aż do ich całkowitego zaniku w ciągu kilku lat.

- Planowaną działalność należy rozpocząć od stanowisk zlokalizowanych w sąsiedztwie siedzib ludzkich.

- Koszenie barszczu nie jest metodą jego zwalczania (ogranicza tylko wysiewanie nasion, wzmacnia jednak system korzeniowy roślin, przyspiesza ich wzrost, powoduje wzrost tzw. kwiatów paniki). Wydawane na ten cel pieniądze należy uznać za zmarnowane.

- Likwidacją stanowisk tej niebezpiecznej rośliny mogą zajmować się tylko osoby odpowiednio przeszkolone, wyposażone oraz świadome zagrożenia.

 

Oprac: Maciej Żuk

Gminy Powiatu Gdańskiego

  • Gmina Cedry Wielkie
  • Gmina Kolbudy
  • Gmina Pruszcz Gdański
  • Pruszcz Gdański
  • Gmina Przywidz
  • Pszczółki
  • Gmina Suchy Dąb
  • Gmina Trąbki Wielkie