Transport publiczny… na żądanie!
W Starostwie Powiatowym w Pruszczu Gdańskim odbyły się warsztaty poświęcone możliwościom wykorzystania transportu publicznego na żądanie jako narzędzia poprawy dostępności komunikacyjnej i pokrycia tzw. „białych plam” na mapie. Spotkanie zorganizowano w ramach Europejskiego Tygodnia Mobilności 2026.
W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele samorządów (włodarze i pracownicy merytoryczni) oraz instytucji i organizacji zainteresowanych rozwojem nowoczesnych rozwiązań transportowych, w szczególności na terenach gmin wiejskich i miejsko-wiejskich.
PERSPEKTYWA REGIONU
W części wprowadzającej przedstawiona została perspektywa Samorządu Województwa Pomorskiego jako integratora transportu publicznego w regionie po reformie systemu transportowego.
Rozmowa o organizacji transportu na poziomie regionalnym była punktem wyjścia do dyskusji o tym, w jaki sposób poszczególne szczeble samorządu mogą współpracować, aby tworzyć spójny i dostępny system transportowy. Szczególne znaczenie ma w tym kontekście zapewnienie mieszkańcom możliwości dotarcia do większych miejscowości, węzłów przesiadkowych, szkół, miejsc pracy czy usług publicznych.
DOŚWIADCZENIA WIELKIEJ BRYTANII
Istotnym elementem części praktycznej było przedstawienie doświadczeń z wdrażania transportu na żądanie w Wielkiej Brytanii.
Grant Fraser, Dyrektor na Wielką Brytanię i Europę w firmie Liftango, zaprezentował przykłady funkcjonowania tego rodzaju usług realizowanych przez samorządy brytyjskie. Przedstawione doświadczenia pokazały, w jaki sposób rozwiązania technologiczne mogą wspierać organizację przewozów, zarządzanie zamówieniami przejazdów oraz lepsze wykorzystanie dostępnych zasobów transportowych.
Uczestnicy mieli również okazję przyjrzeć się rozwiązaniom organizacyjnym i technologicznym, które mogą być wykorzystane przy planowaniu i prowadzeniu transportu na żądanie. Ważnym zagadnieniem było połączenie elastyczności usług z potrzebą racjonalnego gospodarowania środkami publicznymi.
JAK MÓGŁBY WYGLĄDAĆ TAKI TRANSPORT?
Nowoczesny transport na żądanie mógłby działać w oparciu o cyfrowy system rezerwacji, który na bieżąco zbiera informacje o zapotrzebowaniu pasażerów. Mieszkaniec może zamówić przejazd za pomocą aplikacji, strony internetowej lub telefonicznie, wskazując miejsce rozpoczęcia i zakończenia podróży oraz preferowaną godzinę. System analizuje zgłoszenia i łączy przejazdy osób jadących w podobnym kierunku, a następnie dobiera odpowiedni pojazd do liczby pasażerów. Przy niewielkim zainteresowaniu może to być mały minibus, natomiast przy większej liczbie zgłoszeń system może skierować większy pojazd lub zaplanować dodatkowy kurs. Trasa nie musi być zatem ustalana z dużym wyprzedzeniem – może być na bieżąco dostosowywana do rzeczywistego zapotrzebowania. Pasażer otrzymuje informację o planowanej godzinie odbioru, a kierowca – zoptymalizowaną trasę przejazdu. Dzięki temu samorząd może lepiej wykorzystać dostępne pojazdy i ograniczać wykonywanie pustych kursów, jednocześnie zapewniając mieszkańcom dostęp do transportu również tam, gdzie uruchomienie regularnej linii autobusowej nie byłoby uzasadnione.
– Transport na żądanie może stanowić bardzo dobre uzupełnienie istniejącej sieci połączeń. Sprawdzi się zwłaszcza przy przejazdach sporadycznych, związanych z wydarzeniami kulturalnymi i sportowymi, a także z koniecznością zapewnienia dojazdu do placówek ochrony zdrowia, szkół lub innych miejsc świadczenia usług publicznych, również w dni wolne od pracy – ocenia Janusz Staniszewski, dyrektor biura Związku Powiatowo-Gminnego „Synergia Powiatu Gdańskiego”. – Należy jednak podkreślić, że transport na żądanie nie oznacza przewozu realizowanego w dowolnym czasie i do dowolnego miejsca na każde indywidualne wezwanie. Nie ma on również zastępować transportu indywidualnego, świadczonego obecnie przez korporacje taksówkowe. Powinien funkcjonować w ramach określonych korytarzy przewozowych, obszarów obsługi oraz przedziałów czasowych. Konkretna trasa i godzina przejazdu byłyby natomiast dostosowywane do zgłoszeń mieszkańców z danego obszaru.
